A A A

Systemy oznaczania stali

Przykład 3.
Stale stopowe konstrukcyjne, maszynowe, narzędziowe, specjalne – w zapisie wg składu chemicznego


Stale niskostopowe - mają zapis zaczynający się od setnych punktów węgla potem symbole dodatków stopowych jak w tabl. Mendelejewa, a na końcu ich zawartość, zwielokrotniona przez odpowiednie mnożniki.
Po co ta komplikacja z mnożnikami? W stalach niskostopowych nawet niewielka ilość dodatku stopowego mocno wpływa na własności gatunku. Tę czułość stali na dany dodatek stopowy – wyraża właśnie mnożnik (np. dla węgla C mnożnik wynosi x100, dla Al x10, dla Cr: x4). Zatem już w samym zapisie gatunku zawarta jest spora porcja wiedzy metalurgicznej i metaloznawczej.

Stale wysokostopowe – najpierw litera X, potem setne punkty węgla, potem litery dodatków stopowych, potem ich zawartość procentowa wyrażona w liczbach całkowitych (tutaj nie stosuje się żadnych mnożników).

Przykłady oznaczeń stali w konwencji wg składu chemicznego (w nawiasach dawne nazwy wg PN) – proszę prześledzić wspólnie autorem:
17CrNi6-6 (15HN)stal do nawęglania
41CrAlMo7-10 (38HMJ)stal do azotowania
34CrNiMo6 (34HNM)stal do ulepszania
51CrV4 (50HF)stal sprężynowa, do ulepszania
100Cr6 (ŁH15; NC4)stal na łożyska toczne i narzędziowa do pracy na zimno
100CrMnSi6-4 (ŁH15SG)stal na łożyska toczne
50WCrV8 (NZ3)stal narzędziowa do pracy na zimno
90MnCrV8 (NMV) stal narzędziowa do pracy na zimno
X210Cr12 (NC11)stal narzędziowa do pracy na zimno
55NiMoV7 (WNL1)stal narzędziowa do pracy na gorąco
X40CrMoV5-1 (WCLV)stal narzędziowa do pracy na gorąco
X5CrNi18-10 (0H18N9)stal odporna na korozję, nierdzewna (austenityczna)
X30Cr13 (3H13)stal odporna na korozję, nierdzewna (martenzytyczna)


Stale szybkotnące mają swoją własną konwencję, swój odrębny kod zaczynający się od liter HS (High Speed), a dalej sekwencja zawartości pierwiastków W-Mo-V-Co.
HS 6-5-2 (SW7M)stal szybkotnąca, dawna SW7M
HS 18-0-1 (SW18)stal szybkotnąca, dawna SW18
HS 10-4-3-10 (SK10V)stal szybkotnąca, dawna SK10V